الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

111

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

گفتگو است : جمعى مىگويند اين سايه كشيده و گسترده همان سايه اى است كه بعد از طلوع فجر و قبل از طلوع آفتاب بر زمين حكمفرما است و لذتبخشترين سايه‌ها و ساعات همان است ، اين نور كم رنگ و سايه گستر ، از لحظه طلوع فجر شروع مىشود و به هنگام طلوع آفتاب روشنايى جايگزين آن مىگردد . بعضى ديگر گفته‌اند منظور تمام سايه شب است كه از لحظه غروب شروع مىشود و به لحظه طلوع آفتاب منتهى مىگردد ، زيرا مىدانيم شب در حقيقت سايه نيمكره زمين است كه در برابر آفتاب قرار گرفته ، سايه اى است مخروطى كه در طرف مقابل در فضا گسترده مىشود و اين سايه مخروطى دائما در حركت است و با طلوع آفتاب در يك منطقه پايان مىگيرد و در منطقه ديگر تشكيل مىشود . بعضى نيز گفته‌اند منظور سايه اى است كه بعد از ظهر براى اجسام پيدا مىشود و تدريجا كشيده تر و گسترده تر مىگردد . البته اگر جمله‌هاى بعد نبود ما از اين جمله معنى وسيعى مىفهميديم كه تمام سايه‌هاى گسترده را در برمىگرفت ولى ساير قرائنى كه به دنبال آن آمده نشان مىدهد كه تفسير اول از همه مناسبتر است . زيرا به دنبال آن مىفرمايد « سپس خورشيد را بر وجود اين سايه گسترده دليل قرار داديم » ( * ( ثُمَّ جَعَلْنَا الشَّمْسَ عَلَيْه دَلِيلًا ) * ) . اشاره به اينكه اگر آفتاب نبود مفهوم سايه روشن نمىشد ، اصولا سايه از پرتو آفتاب به وجود مىآيد ، زيرا « سايه » معمولا به تاريكى كم رنگى گفته مىشود كه براى اشياء پيدا مىشود و اين در صورتى است كه نور به جسمى كه قابل عبور از آن نباشد بتابد و در طرف مقابل سايه آشكار شود ، بنا بر اين نه فقط طبق قانون تعرف الاشياء باضدادها سايه را با نور بايد تشخيص داد بلكه وجود آن نيز از بركت نور است .